Steeds meer organisaties lopen tegen dezelfde vraag aan. Waarom neemt de werkdruk toe terwijl processen steeds slimmer worden? Waarom stijgt het verzuim terwijl er meer aandacht is voor vitaliteit? En waarom voelen zoveel mensen dat er iets schuurt, terwijl alles op papier goed georganiseerd lijkt?
Organisatiepsycholoog Leonie Braskamp en lector Ethisch Werken Rogier van der Wal verkennen deze vragen in twee artikelen die verschenen in Optimist Magazine. Hun centrale gedachte is opvallend eenvoudig: misschien kijken we al jaren op de verkeerde manier naar organisaties.
Een organisatie is geen machine
Veel organisaties zijn ingericht vanuit controle, efficiëntie en voorspelbaarheid. Dat heeft veel opgeleverd, maar tegelijkertijd ontstaat er steeds vaker een gevoel van uitputting, vervreemding en verlies van verbinding. Volgens Leonie en Rogier komt dat doordat we organisaties vaak benaderen alsof het machines zijn, terwijl het in werkelijkheid levende ecosystemen zijn die vragen om afstemming van condities en behoeften.
In een ecosysteem draait het niet om maximale controle, maar om de juiste afstemming tussen condities en behoeften. Om veiligheid, samenwerking, diversiteit, herstel en ruimte voor ontwikkeling. Net zoals een boom niet groeit omdat je eraan trekt, maar omdat de bodem gezond is.
Kijken naar wat er onder de oppervlakte gebeurt
Veel problemen worden aangepakt op het niveau van gedrag. Coaching, trainingen en interventies kunnen waardevol zijn, maar lossen niet altijd de onderliggende oorzaak op. Wat als stress, vermoeidheid of verminderde betrokkenheid geen individuele problemen zijn, maar signalen dat de condities binnen het systeem onder druk staan?
In hun tweede artikel bouwen Leonie en Rogier hierop voort. Ze laten zien hoe organisaties kunnen leren van de natuur en waarom duurzame verandering begint bij het creëren van gezonde condities voor mensen om te floreren.
Lees de artikelen
Artikel 1:
Vergeten hoe het werkt
Over de denkfout waardoor we organisaties zijn gaan behandelen als machines in plaats van levende systemen. Lees artikel 1
Artikel 2:
Wat organisaties kunnen leren van de natuur
Over ecosystemen, menselijke behoeften en de voorwaarden waaronder mensen én organisaties kunnen groeien. Lees artikel 2
Een andere manier van kijken
Misschien ligt de oplossing niet in nóg meer sturen, meten of optimaliseren. Misschien begint verandering met opnieuw leren kijken. Naar wat energie geeft. Naar wat schuurt. Naar wat mensen nodig hebben om gezond, betrokken en betekenisvol te kunnen werken.